Projekt hobbystyczny i otwarty · zbieramy informacje o tej odmianie gry
66Przemyskie 66
Wariant trzyosobowy z Podkarpacia

Przemyskie 66: co to za gra?

Przemyskie 66 to trzyosobowa odmiana gry karcianej „sześćdziesiąt sześć”, rozgrywana talią 24 kart. Tę stronę poświęcamy odmianie zapamiętanej w Przemyślu i okolicach. W rodzinnym przekazie gra nazywała się po prostu „66”. „Zechcyk” to szersza, słownikowa nazwa tej rodziny gier; w 2014 roku pojawiła się w programie przemyskiego turnieju jako „66 – zechcyk”, lecz nie wiemy, jak szeroko używali jej miejscowi gracze. Dlatego osobno opisujemy język zapamiętany przy stole i historyczne ślady nazwy. Zbieramy zasady, źródła i wspomnienia ludzi, którzy tę odmianę pamiętają.

Zakres projektu

Który dokładnie wariant opisujemy

Nie opisujemy wszystkich odmian „sześćdziesiąt sześć” ani wszystkiego, co nazywano zechcykiem. Zakres archiwum wyznaczają trzy cechy.

Trzech graczy, 24 karty

Karty dostaje dokładnie trzech graczy, talią od dziewiątki do asa w czterech kolorach. Przy stole bywa też czwarta osoba, która rozdaje i uczestniczy w rozliczeniu; opisują ją zasady. Liczbę graczy i skład talii wskazują rodzinna instrukcja oraz bardzo zbliżony zapis zasad z 2001 roku.

Podkarpacie

Przekaz rodzinny pochodzi z Przemyśla i okolic, czyli z terenu dzisiejszego województwa podkarpackiego. Bardzo zbliżone warianty poświadczono także gdzie indziej w Polsce; nie wiemy tylko, w jakich konkretnie miejscowościach.

Kontrakty licytowane

Wariant wyróżniają licytowane kontrakty: kolor, warszawa, mizerka i durch. Piąty, żyd, jest w relacji ojca wynikiem gry kolorowej; jako osobną zapowiedź przyjął go program tej witryny.

Nazwa umowna

„Przemyskie” to etykieta archiwum, nie nazwa ze stołu

Dodajemy słowo „przemyskie”, żeby odróżnić opisywany wariant od standardowej gry dwuosobowej i wskazać pochodzenie najlepiej udokumentowanego przekazu. Nie twierdzimy, że gracze używali tej nazwy przy stole.

Program lokalnego turnieju z 2014 roku używał formuły „66 – zechcyk”, a rodzinna instrukcja określenia „zechcyk niebylski”. Oba zapisy są ważnymi śladami, ale żaden nie mówi, czy tak mówiono na co dzień w całym mieście albo w okolicy.

Największa luka: znamy bardzo podobne warianty z innych części Polski, lecz nadal nie znamy miejscowości, lokalnych nazw ani dróg, którymi rozchodziły się zasady.
Granice wiedzy: nie znamy jednej, dobrze potwierdzonej nazwy, która jednoznacznie wskazywałaby właśnie tę odmianę, ani jej pełnego zasięgu historycznego. Nie wiemy też, czy słowo „niebylski” odnosi się do miejscowości (na Podkarpaciu leży Niebylec), rodziny, czy autora zapisu.
Dlaczego to robimy

Gra wciąż żyje w pamięci i przy stole

Według rodzinnej relacji ojciec autora projektu zna dwóch innych graczy, którzy nadal grają w tę odmianę. Archiwum ma zachować ich wiedzę, język stołu i rodzinne wspomnienia.

Co zbieramy

Instrukcje, wspomnienia, powiedzenia, warianty zasad, ślady w publikacjach i historie osób, które grały w tę odmianę.

Co rozdzielamy

Rodzinny przekaz i źródła historyczne opisujemy osobno od ZechcykDev, współczesnej rekonstrukcji komputerowej.

Po co to robimy

Aby gra nie zniknęła razem z ostatnimi graczami i żeby można było znowu usiąść przy stole, nauczyć się jej i porównać odmiany.

Zasada archiwum: relacja rodzinna mówi, jak grano i mówiono przy konkretnych stołach; źródła historyczne pokazują szerszy kontekst; ZechcykDev dokumentuje współczesną rekonstrukcję. Żadne z tych źródeł nie zastępuje pozostałych.
Czytaj po kolei lub wybierz temat

Od czego zacząć

Każdy dział ma osobne zadanie. Możesz poznać historię, przejść przez zasady, od razu zagrać albo sprawdzić źródła i otwarte hipotezy.

Pomóż uzupełnić archiwum

Pamiętasz przemyskie 66?

Szukamy zapisów, przedmiotów i wspomnień, które pozwolą sprawdzić to, co dziś opieramy na jednej rodzinie.

Szukamy rodzinnych instrukcji, starych zapisów punktacji, zdjęć talii, nazw kontraktów, powiedzeń przy stole oraz wspomnień z Przemyśla i okolic. Napiszcie też, kto kogo nauczył grać i mniej więcej kiedy.

Szczególnie zależy nam na dwóch rzeczach: na nazwie, którą określano właśnie tę trzyosobową odmianę, oraz na jej zakresie historycznym, czyli w jakich latach i w jakich miejscowościach w nią grano. Nawet krótka uwaga w rodzaju „u nas mówiło się na to inaczej” albo „grało się w to jeszcze w latach siedemdziesiątych” może wypełnić ważną lukę.

Jak przekazać materiał: zachowaj oryginał, zanotuj miejsce i przybliżoną datę, oddziel własną pamięć od późniejszych wyjaśnień. Materiały i wspomnienia można przesyłać na adres hi@cooltake.ai.